laptop en typemachine

Open brief aan de Baarnse gemeenteraad

Samen met Bewonersvereniging Jan Steenlaan tegen overlast Speeldoos i.o., Coöperatieve Vereniging Centrum Ondernemers Baarn, stichting Mooi Baarn en Vereniging van Vastgoedeigenaren in het Centrum van Baarn is een open brief opgesteld en verstuurd aan de Baarnse gemeenteraad. Hieronder vindt u de tekst van deze brief en de verkorte versie die woensdag 9 december in de Baarnsche Courant wordt gepubliceerd.


Open brief aan alle raadsfracties in de Gemeenteraad van Baarn

Het centrum is de beste plaats voor het cultuurhuis

Het centrum is de beste plaats voor de gezamenlijke huisvesting van Theater, Bibliotheek en Volksuniversiteit, dit blijkt uit alle aangeleverde stukken bij het raadsvoorstel. Toch adviseert het college een verbouwing aan de rand van de gemeente, midden in een nu al overbelaste woonwijk. Wat ons betreft onbegrijpelijk.

Wij roepen de gemeenteraad op de in onze ogen enige juiste beslissing te nemen en te kiezen voor één van de aangegeven locaties in het centrum. Een tiental punten ter overweging:

1. Maatschappelijke organisaties en stakeholders zijn niet betrokken bij dit raadsvoorstel

In tegenstelling tot wat het raadsvoorstel suggereert is geen van onze organisaties en stakeholdersgroepen betrokken geweest bij de totstandkoming van dit raadsvoorstel. Wij zijn niet geconsulteerd, sommigen van ons slechts geïnformeerd over de voortgang. Er is een innige samenwerking ontstaan tussen ambtenaren en directies van Speeldoos en Bibliotheek en alleen hun prioriteiten zijn in dit voorstel meegenomen. Dit was nadrukkelijk tegen de uitgesproken wens van de Gemeenteraad in, die dit o.i. niet zou mogen accepteren.

2. Karakter gezamenlijke huisvesting van de drie culturele instellingen is veranderd naar een ontmoetingscentrum voor de zakelijke markt. Dit mag echter nooit de hoofddoelstelling zijn van een gesubsidieerd publiek instituut.

Terecht wordt door diverse mensen de huidige inspanningen en de ziel van het prijswinnende Theater De Speeldoos geroemd. Een culturele parel om trots op te zijn. Maar het theater kon dit ook presteren omdat elk theaterkaartje zwaar wordt gesubsidieerd. Is de Gemeenteraad ook bereid een commercieel conferentiecentrum te subsidiëren? Kunnen het Bomencentrum en Soestdijk in de toekomst dan ook bij de raad aankloppen? Deze – in de laatste tijd gewijzigde – ambitie heeft ook direct effect gehad op de waardering van de criteria in de zogenaamde matrix.

3. De Bibliotheek hoort sowieso in het centrum

De bibliotheek – althans een gemoderniseerd ontmoetings- en informatiecentrum – heeft alleen bestaansrecht in het centrum. Dit is zowel voor de bibliotheek als voor het centrum de enige juiste optie. Uit alle onderzoeken blijkt dat een bibliotheek wegkwijnt als het in een woonwijk wordt geplaatst. Hoe mooi ook verpakt is ze uiteindelijk binnen een paar jaar ten dode opgeschreven. Het beoogd resultaat ‘deze voorziening voor Baarn te behouden’ wordt daarmee al op termijn tenietgedaan. En wellicht ten overvloede: Er zijn vorig jaar in een korte tijd meer dan 2.600 handtekeningen opgehaald voor het behoud van de bibliotheek in het centrum. Maar ook nu weer zijn de gebruikers ervan niet betrokken bij de diverse locatieplannen.

Een gezamenlijke huisvesting met een theater is alleen positief als die geplaatst wordt in het centrum. Dit feit is niet meegenomen in de matrix in het raadsvoorstel maar is wel erg belangrijk. Een planoloog van het kadaster bevestigde deze week nog onomwonden dat het een dwaling is cultuur buiten het centrum in een woonwijk te plaatsen.  Als je de kans krijgt cultuur (het theater) in het centrum te krijgen, moet je dat altijd doen. Dit pakt altijd positief uit, zowel voor het theater als voor het centrum, zowel cultureel als economisch. Zelfs al zou het initieel meer kosten dan andere opties.

4. De kosten van de diverse locaties zijn gelijkwaardig en vergelijkbaar

Uit alle door het college bijgeleverde openbare stukken, kunnen wij opmaken, dat de kosten van bijvoorbeeld optie Rembrandtlaan-B en optie Hoofdstraat gelijkwaardig zijn. De Hoofdstraat-optie is op termijn zelfs voordeliger en drukt minder op de jaarlijkse begroting. Valt de keuze op Rembrandtlaan-B, dan moet daar nog een miljoen bij opgeteld moet worden in verband met verbouwing Hoofdstraat.

5. Dit raadsvoorstel is strijdig met eerder genomen raadsbesluiten en omgevingsplannen

Het betreft de raadsbesluiten Woonvisie en Levendig Centrum van januari 2017. Een van de argumenten voor de Rembrandtlaan verwoordt het raadsvoorstel aldus: De centrumlocaties Arcade aan de Brink en Hoofdstraat 1 vragen een integrale benaderingswijze vanuit stedenbouwkundige visie. Dit kan vertragend werken in de planvorming voor dit individuele project als het onderdeel gaat uitmaken van een grootschaliger omgevingsplan.’ Het raadsvoorstel bedoelt de transformatie van het centrum tot en toekomstbestendig Levendig Centrum. Het college adviseert de raad haar eigen besluit t.a.v. het centrum te negeren door het afwijzen van de optie Rembrandtlaan een ‘politiek risico’ te noemen.

Dat komt ervan als alleen ambtenaren en directies Speeldoos en Bibliotheek bij de totstandkoming van het raadsvoorstel betrokken worden en niet de perspectieven van alle gebruikers worden meegenomen. De ambtenaren en twee directies hebben duidelijk toegewerkt aan een door hen gewenste uitkomst: ‘Kijk niet naar de toekomst of lange termijn, want wij willen dít op de korte termijn.’

6. Bewoners Miedemahof belangrijker dan bewoners Jan Steenlaan?

In het raadsvoorstel worden onder het kopje ‘juridische risico’s’ de diverse juridische vraagstukken geïnventariseerd en gewaardeerd. Een inwoner van de Miedemahof deed in de inspraak van 2 december de uitspraak ‘te willen procederen tot aan de Raad van State’. Dat is zijn goed recht, hoewel de bewoners bewust in het centrum zijn gaan wonen nadat in 2013 de structuurvisie* is gepubliceerd. Daarin wordt duidelijk gesteld dat in het centrum ‘plaats wordt ingeruimd voor hoogwaardige culturele instellingen’. Men wist vooraf waaraan men begon door in het centrumgebied te gaan wonen. De bewoners aan de Jan Steenlaan (locatie Rembrandtlaan), een kinderrijke woonwijk, wisten dat niet. Zij hebben nu al te maken met veel overlast en onveilige verkeerssituaties. Zij worden nu ineens geconfronteerd met plannen waarbij deze overlast aan bezoekers en auto’s wordt verdubbeld. Ook nog eens overdag. Dit was in deze woonwijk niet bekend. De bewoners zijn ook niet bij de veranderde plannen betrokken. Als de bewoners gelijk worden beoordeeld en de juridische risico’s als gelijkwaardig (en hoog) worden ingeschat, dan zijn de locaties Rembrandtlaan en Hoofdstraat beide een politiek risico.

Kies voor de locatie voor het theater en de bibliotheek dan voor de locatie Arcade. Maar hoe dan ook, welke locatie ook wordt gekozen, er zullen altijd obstakels worden opgeworpen waarvoor een oplossing moet worden gezocht.

Ook de bewoners van de Miedemahof kunnen in de bouw van een theater zoveel mogelijk worden ontzien.

* ‘Toekomstvisie en structuurvisie Baarn in 2030’, gepubliceerd op 10 juli 2013 onder verantwoordelijkheid van wethouder Laseur in een coalitie met VVD, CDA en PvdA, in zeer brede samenspraak met alle Baarnse maatschappelijke, economische en culturele instellingen en vertegenwoordigers uit de Baarnse bevolking.

7. Het raadsvoorstel maakt de ontwikkeling van een woonwijk onmogelijk

De Gemeente Baarn is ambitieus in het willen creëren van woningen en woonwijken. Door het verplaatsen van het theater naar het centrum wordt aan de Rembrandtlaan de mogelijkheid gecreëerd voor het ontwikkelen van een nieuwe woonwijk. Woningen in de sociale sector waaraan in Baarn een groot tekort is.

Kiest men voor de locatie Rembrandtlaan dan kiest de raad ervoor om de komende 40 à 50 jaar opnieuw een theater middenin een woonwijk te plaatsen. Dit feit is niet of onvoldoende meegenomen in de beslissingsmatrix. Wij vinden dit onbegrijpelijk.

8. Beslissingsmatrix is ontoereikend, onvolledig, arbitrair en subjectief

Hoewel uit alle bijgeleverde stukken een centrumoptie de meest logische lijkt, wordt toch een Rembrandtlaanoptie geadviseerd aan de hand van een bijgeleverde matrix. Het probleem van zo’n matrix is dat deze objectief lijkt maar niet is. Wie heeft de criteria opgesteld? Wie heeft de vermenigvuldigingsfactoren (prioriteiten, wegingsfactoren) bepaald? Wie heeft de punten toegekend? In ieder geval niet de ondergetekende stakeholders.

Ten eerste liggen de puntentotalen zo dicht bij elkaar dat daaraan geen enkele betekenis kan worden gehecht. Een iets andere waardering van factoren levert al meteen een andere uitkomst op. Ook met de gehanteerde criteria en vermenigvuldigingsfactoren. Een voorbeeld: Locatie is belangrijk, zeker voor een bibliotheek, die buiten het centrum wegkwijnt. De Rembrandtlaan scoort in de matrix 3 punten (x2), dit zou 1 punt (x2) moeten zijn. Dat scheelt al 4 punten op het totaal. Parkeren in het centrum zou gelijk moeten worden beoordeeld als op de Rembrandtlaan, respectievelijk dus 4 tot 6 punten hoger. De diverse parkeerlocaties in het centrum zijn ‘s avonds volstrekt toereikend voor theaterproducties (echter niet voor een conferentiecentrum overdag. Maar wij vergelijken appels met appels, dus wij hebben het nog steeds over een theater). Dit kleine waarderingsverschil alleen al brengt de totalen op 105 Arcade; 104 Hoofdstraat en 103 Rembrandtlaan-B.

Zo zou je dit kunnen doen met alle criteria, waarbij de prioriteit en puntentoekenning afhangen van de voorkeuren van opsteller(s). Dus arbitrair en volstrekt subjectief.

Daarnaast is volgens onze berekeningen de puntentoekenning onder ‘effect gemeentebegroting’ onjuist. Maar wij hebben slechts de openbare stukken tot onze beschikking.

Los hiervan wordt aan de parkeermogelijkheid een hogere waarde toegekend dan aan de mogelijkheid tot het ontwikkelen van een complete woonwijk. Dat is nogal wat. Kortom, een besluit baseren op deze matrix is absurd, hij kan hoogstens als indicatie dienen van de mogelijkheden.

9. Belang van – en betekenis voor – het centrum is niet opgenomen als criterium

Een besluit voor de locatie Rembrandtlaan voor de gezamenlijke huisvesting betekent een besluit om de toekomst van het (levendig) Centrum op te geven. Dit is in strijd met eerdere raadsbesluiten voor een levendig centrum, in strijd met eerder gedane investeringen. In feite worden die laatsten hiermee vernietigd. Ook in strijd met de uitwerkingen Levendig Centrum van de door de raad in het leven geroepen Gouden Driehoek. Een uitwerking met aanbevelingen van planologen. Daarbij is rekening gehouden met alle actuele inzichten m.b.t. centrumontwikkeling, zoals de zoneringsplannen. Dit besluit is zelfs in strijd met het door het college verstrekte ‘Ruimtelijke verkenning De Brink’.

Het is verbazingwekkend dat in de beslissingsmatrix geen criterium ‘Belang voor het centrum’ is meegenomen. Nog verbazingwekkender is dat u wordt gevraagd daar niet naar te kijken omdat dat het individuele project op de Rembrandtlaan in de weg zou kunnen staan. De omgekeerde wereld.

10. Liever een behoudend besluit dan een verkeerd besluit

Volgens alle verstrekte informatie is de keuze voor een centrumlocatie evident. Er wordt u nu gevraagd te besluiten voor de komende 40 à 50 jaar. Kiest u voor weer een theater in een nu al overbelaste woonwijk?  Wilt u geen woonwijk op die plaats?  Wilt u dat het centrum een culturele instelling verliest? Wilt u dat de bibliotheek slecht bezocht wordt en langzaam verdwijnt? Wilt u een toekomstbestendig centrum torpederen?

Of kiest u voor een toekomst voor het (levendig) centrum en ontwikkelen van een woonwijk? Voor behoud van zowel een gemoderniseerde bibliotheek en theater in dat levendig centrum? Voor een visie op de lange termijn? Voor heel Baarn?

U staat voor een moeilijk besluit, en wij hebben alle respect en waardering voor u als raadslid en beseffen de moeilijke taak die daarin voor u ligt. Wij begrijpen uw overwegingen. Kosten en risico’s van diverse locaties zijn gelijkwaardig. Onzes inziens zou dan een locatie in het centrum de voorkeur moeten krijgen.

Mocht u echter in deze coronatijd de kosten en risico’s toch te bezwaarlijk of te onoverzichtelijk vinden, kies dan voor een andere mogelijkheid: Geen gezamenlijke huisvesting op de Rembrandtlaan maar hou de Bibliotheek op de locatie aan de Hoofdstraat (met andere organisaties). Kies voor het opknappen van de Speeldoos op de Rembrandtlaan. Dit zorgt voor de laagste kosten en risico’s.  Zorgt dat De Speeldoos weer op de oude voet door kan opereren. Behoudt de bibliotheek, als één van de culturele instellingen voor het centrum. Eventueel samen gehuisvest met de Leuning. Dan kan dit op termijn met de te ontwikkelen Escher-experience gaan behoren tot een levendig en toekomstig onderdeel van het Centrum. Later kan dan eventueel de Speeldoos alsnog worden opgenomen. Liever dit behoudende besluit dan een verkeerd besluit.

Wij wensen u oprecht veel wijsheid.

Baarn, 6 december 2020

Namens de volgende organisaties;

  • Stichting Baarnse Feniks
  • Bewonersvereniging Jan Steenlaan tegen overlast Speeldoos i.o.
  • Coöperatieve Vereniging Centrum Ondernemers Baarn
  • Stichting Mooi Baarn
  • Vereniging van Vastgoedeigenaren in het Centrum van Baarn

Een korte versie van deze brief verschijnt woensdag als open brief in de Baarnsche Courant.

Tags: geen tags

U kunt niet reageren.